ارتباط میان امواج الکترومغناطیس و تنش های بیولوژیکی ناشی از آن، سال‌هاست که کانون پژوهش‌های فیزیولوژی و بیوفیزیک در مراکز علمی دنیا قرار گرفته است. میدان‌های الکترومغناطیسی با برهم‌زدن تعادل الکتریکی سلول‌ها، آزادسازی رادیکال‌های آزاد و ایجاد تنش اکسیداتیو، زمینه‌ساز آسیب‌های ساختاری در بافت‌های حساس بدن می‌شوند.
بر خلاف تابش‌های یونیزان پرانرژی نظیر اشعه ایکس و گاما، تابش‌های غیر یونیزان مانند سیگنال‌های مگاهرتز تلفن همراه، امواج گیگاهرتزی وای‌فای و خطوط برق، از طریق فعال‌سازی کانال‌های وابسته به ولتاژ اثرات خود را اعمال می‌کنند. یکی از شناخته‌شده‌ترین سازوکارهای تخریب سلولی، تحریک کانال‌های کلسیمی وابسته به ولتاژ (VGCC) موجود در غشای پلاسمایی سلول‌هاست.
کانال‌های VGCC مجهز به یک حسگر ولتاژ بسیار حساس هستند. میدان‌های الکترومغناطیسی با تغییر پتانسیل الکتریکی غشا، این سنسورها را باز کرده و ورود مهارگسیخته یون‌های کلسیم (Ca²⁺) به داخل سیتوپلاسم را سبب می‌شوند که نقطه آغاز آسیب‌های ساختاری است.
مازاد کلسیم داخل سلولی سبب سنتز بیش از اندازه نیتریک اکسید و یون سوپراکسید شده و با تشکیل پرونیتریت، رادیکال‌های آزاد مخرب را تولید می‌کند. این تنش اکسیداتیو پیش‌رونده، به عملکرد میتوکندری آسیب زده و جهش‌ها و شکست‌های زنجیره DNA را در پی دارد.
سیستم عصبی مرکزی بالاترین تراکم کانال‌های VGCC را داراست؛ از این رو مغز بیشترین حساسیت را نسبت به پرتوهای رادیویی دارد. ورود مازاد کلسیم منجر به اختلال سیناپسی، خستگی مزمن، اضطراب، بی‌خوابی، افت حافظه و در مواجهه‌های درازمدت خطر ابتلا به آلزایمر و نقص توجه را تشدید می‌کند.
عضله قلب ارگان حیاتی دیگری با انبوهی از کانال‌های کلسیمی است. پرتوگیری مزمن از منابع میدان مغناطیسی می‌تواند ضربان قلب را نامنظم کرده، خطر گرفتگی عروق کرونر و آسیب به بافت میوکارد را به همراه داشته باشد.
به منظور مهار پیامدهای ناشی از امواج پیرامونی، ترکیبی از اصلاح رفتاری و راهکارهای مهندسی محیطی ضرورت دارد:
جهت آشنایی با پوشش‌ها و منسوجات مهندسی‌شده، می‌توانید به بخش محصولات ضد امواج و شیلدینگ نانوسینا مراجعه نمایید که به صورت بنیادین مانع ورود امواج مضر به بافت‌های زیستی می‌شوند.
۱٫ Pall, M. L. “Electromagnetic fields act via activation of voltage-gated calcium channels to produce beneficial or adverse effects.” J Cell Mol Med.
۲٫ Panagopoulos, D. J., et al. “Biophysical mechanisms for biological effects of EMFs.”
۳٫ BioInitiative Working Group: Mechanistic evidence of non-ionizing electromagnetic radiation on cellular pathways.
