توسعه فناوری های نوین سلامت سینا
حفاظت ساختمان های جدید در برابر نفوذ گاز رادون

مقدمه: ضرورت حفاظت ساختمان در برابر گاز رادون در پروژه‌های جدید

طبق جدیدترین آیین‌نامه‌های مهندسی ساخت‌وساز، احداث یک بنای نوساز باید متضمن عدم قرارگیری ساکنان در معرض غلظت‌های پرخطر گاز رادون باشد. گاز رادون یک گاز پرتوزا، نامرئی و بی‌بو است که از فروپاشی طبیعی رادیوم و اورانیوم در خاک تولید شده و به مرور وارد فضاهای مسکونی می‌شود. بر اساس رهنمودهای بهداشتی سازمان جهانی بهداشت (WHO) و کمیسیون اروپا، سطح مجاز سالانه رادون در فاز طراحی بنا حدود ۲۰۰ Bq/m3 تعیین شده است. از همین رو، طراحی صحیح و حفاظت ساختمان در برابر نفوذ گاز رادون از ابتدای عملیات عمرانی یک امر کاملاً حیاتی به شمار می‌رود.


حفاظت ساختمان در برابر نفوذ گاز رادون و بررسی خاک

در فرایند پیش‌بینی و جلوگیری از ورود گاز رادون به داخل ساختمان، در مرحله طراحی سه شاخص کلیدی باید بررسی شوند: موقعیت خاک‌های سطحی، روش‌های مهندسی سازگار با محیط و جزئیات دقیق نواحی پرخطر و اتصالات. بنابراین، ارزیابی صحیح ریسک خاک در محل ساخت بنا پیش‌نیاز هر اقدامی است.

نکته مهندسی بیولوژی ساختمان:
تجمع گاز رادون در زیرزمین‌ها و طبقات همکف دومین عامل اصلی ابتلا به سرطان ریه پس از مصرف دخانیات است؛ کنترل و ایزولاسیون پی در مرحله احداث، کم‌هزینه‌ترین و پایدارترین راهکار پیشگیری است.

راه حل های موجود برای جلوگیری از نفوذ گاز رادون در ساختمان های جدید

پس از نمونه‌برداری و پایش خاک، متناسب با درجه خطر منطقه باید اقدامات فنی لازم جهت مسدودسازی مسیر نفوذ گاز انجام گیرد:

۱. اجرای لایه ضد رادون بر روی بستر زیرین ساختمان

استفاده از لایه ضد رادون در زیر طبقه زیرزمین یکی از بنیادی‌ترین گام‌ها است. این عایق الاستومری و مقاوم باید کاملاً غیرقابل نفوذ باشد تا هم از انتشار گاز جلوگیری کند و هم در برابر فشارهای مکانیکی سازه و واکنش‌های شیمیایی خاک استحکام کافی را داشته باشد. این لایه در پیرامون بخش بیرونی فونداسیون و مستقیماً روی بستر خاک مستقر می‌شود.


اجرای لایه ضد رادون در کف فونداسیون ساختمان جدید

۲. استفاده از لایه ضد نفوذ گاز رادون به همراه سیستم تهویه

این لایه مقاوم مانع از عبور گازهای سمی شده و در برابر عوامل فیزیکی محیطی پایدار است. لایه فوق بر فراز پایه‌ها و ستون‌های بتنی مستقر می‌گردد و در فضای زیرین آن یک سیستم تهویه اختصاصی تعبیه می‌شود. این سیستم تهویه (طبیعی یا مکانیکی اجباری بر اساس الزامات فنی آژانس بین‌المللی حفاظت محیط‌زیست US EPA) گرادیان فشار منفی ایجاد کرده و گازهای محبوس را قبل از ورود به بنا به محیط باز تخلیه می‌کند.


حفاظت ساختمان در برابر گاز رادون با سیستم تهویه زیرسطحی

۳. سامانه تخلیه و مکش گاز رادون از عمق زمین (Depressurization)

در پروژه‌های نوساز، می‌توان گاز رادون را از طریق لوله‌گذاری شبکه‌ای از خاک زیرین استخراج و به بیرون هدایت کرد تا هیچ‌گونه تماسی با پی بنا پیدا نکند. باید توجه داشت که تخلیه فعال گاز هرگز جایگزین لایه محافظتی نمی‌شود و به‌کارگیری همزمان عایق فیزیکی و سیستم خروجی ضروری است.


سیستم استخراج و تخلیه گاز رادون از پی ساختمان

سیستم های پلی اورتان طراحی شده به عنوان حفاظ گاز رادون

مواد پیشرفته و پلیمری که به عنوان سد نفوذناپذیر رادون طراحی می‌شوند، باید ۳ الزام اساسی را تأمین کنند:

  1. قابلیت انسداد کامل: ممانعت قاطع از نفوذ تمامی گازهای سنگین خاک به ویژه گاز پرتوزای رادون.
  2. ساختار پیوسته و بدون درز: فاقد هرگونه اتصال، شکاف یا منفذ در سطح سازه.
  3. سازگاری با خاک و دوام مکانیکی: مقاومت بالا در برابر اسیدیته خاک، رطوبت دائمی و تنش‌های برشی و فشاری نشست ساختمان.

تجربه نشان می‌دهد رادون عمدتاً از درزهای انبساطی، ترک‌های ریز بتن و داکت‌های عبور تأسیسات به فضای درونی راه می‌یابد. عایق‌های پاششی پایه پلی‌اورتان فرموله‌شده، پوششی یکدست و الاستیک ایجاد می‌کنند که کلیه این نقاط بحرانی را پوشش داده و بهترین شیوه حفاظت ساختمان های جدید در برابر گاز رادون به حساب می‌آیند.


اجرای سیستم عایق پلی اورتان برای حفاظت ساختمان در برابر گاز رادون

نتیجه‌گیری و مشاوره ایمن‌سازی ساختمان

ایجاد محیطی سالم و عاری از عوامل سرطان‌زا نظیر رادون و پرتوهای محیطی، یکی از اصول بنیادین معماری سبز و بهداشت ساختمان است. با ترکیب لایه‌های حفاظتی پیوسته (مانند پوشش‌های تخصصی پلی‌اورتان) و شبکه‌های تخلیه گاز، سلامت هوای داخل ساختمان به طور دائمی تضمین خواهد شد.

جهت اندازه‌گیری، پایش و اجرای راهکارهای شیلدینگ و بهداشت ساختمان با متخصصان ما در تماس باشید:

مشاوره و خرید محصولات شیلدینگ و ضد امواج نانوسینا

تلفن تماس کارشناس مشاور:
۰۹۳۵۸۸۸۷۳۴۱

Scientific References & International Guidelines:

  • World Health Organization (WHO). (2009). WHO Handbook on Indoor Radon: A Public Health Perspective.
  • US Environmental Protection Agency (EPA). (2021). Radon Prevention in the Design and Construction of Schools and Other Large Buildings.
  • European Commission. (2013). Council Directive 2013/59/Euratom: Basic safety standards for protection against the dangers arising from exposure to ionising radiation.
  • Scivyer, C. (2015). Radon: Guidance on protective measures for new buildings (BRE Report BR 211).