امروزه رشد پرشتاب فناوری بی سیم موجب احاطه محیط‌های مسکونی و کاری توسط امواج رادیوفرکانسی (RF) و مایکروویو شده است. اگرچه این ابزارها آسایش فراوانی فراهم کرده‌اند، اما استفاده ناآگاهانه و مواجهه مستمر با آنها می‌تواند ریسک‌های بیولوژیکی قابل‌توجهی برای بدن به همراه داشته باشد. رعایت اصول ارگونومی امواج و شناخت راهکارهای ایمن، حفظ سلامت را در عصر ارتباطات تضمین می‌کند.
ایمنی تلفن همراه در چرخه فناوری بی سیم
گوشی‌های هوشمند رایج‌ترین ابزار مبتنی بر ارتباطات بی‌سیم هستند که در فواصل نزدیک به بافت‌های حساس بدن قرار می‌گیرند. برای مهار خطرات این ابزارها اقدامات زیر ضروری است:
- حتی‌الامکان در مکالمات از بلندگو (اسپیکر) یا هندزفری‌های بادی و سیمی استفاده کرده و از تماس مستقیم گوشی با سر پرهیز نمایید.
- هنگامی که سیگنال آنتن‌دهی ضعیف است، توان تابشی دستگاه تا حداکثر افزایش می‌یابد؛ در این وضعیت از مکالمه بپرهیزید.
- از قرار دادن تلفن همراه در جیب شلوار، سینه و مجاورت اندام‌های حیاتی خودداری کنید.
- در وسایل نقلیه در حال حرکت (ماشین، اتوبوس، قطار، مترو) و آسانسور، به دلیل اثر قفس فارادی و تلاش مکرر گوشی برای جابه‌جایی دکل، شدت انتشار امواج چندبرابر می‌شود؛ در این شرایط بهتر است دستگاه در حالت پرواز باشد.
- هنگام خواب هرگز تلفن همراه، تبلت یا تجهیزات دیجیتال را کنار تخت یا نزدیک سر خود شارژ نکرده و آنها را روی حالت پرواز قرار دهید.
تلفن‌های خانگی و تفاوت خطرات با فناوری بی سیم
بسیاری از افراد تصور می‌کنند تلفن‌های بی‌سیم خانگی (DECT) کم‌خطرند، در حالی که پایه‌های این تلفن‌ها حتی در زمان عدم مکالمه نیز تابش‌های مایکروویو پیوسته ارسال می‌کنند:
- ترجیحاً از تلفن‌های ثابت باسیم در منزل و محل کار استفاده کنید.
- اگر ناچار به استفاده از تلفن بی‌سیم هستید، پایه مرکزی دستگاه را در اتاق خواب یا نزدیکی محل استراحت قرار ندهید.
- خطوط مکالمه طولانی را همواره به تلفن‌های ثابت باسیم منتقل کنید.
مدیریت امواج مودم‌های اینترنت و فناوری بی سیم
روترها و مودم‌های Wi-Fi از قوی‌ترین منابع میدانی در فضای مسکونی هستند که می‌توان با راهکارهای زیر تابش آنها را مدیریت کرد:
- تا حد امکان ارتباطات اینترنتی تجهیزات ثابت خانگی (کامپیوتر، تلویزیون هوشمند و لپ‌تاپ) را از طریق کابل شبکه LAN برقرار کنید.
- در ساعات پایانی شب و زمان استراحت، مودم وای‌فای را به طور کامل خاموش کنید یا از پریزهای تایمردار بهره ببرید.
- برای مهار تشعشعات بدون قطع ارتباط، استفاده از کاور مودم وای‌فای ضد امواج نانوسینا روشی استاندارد و کاربردی برای کاهش بار تشعشعی محیط است.
تبلت‌ها، لپ‌تاپ‌ها و گجت‌های پوشیدنی در محیط کار
بکارگیری ادوات جانبی هوشمند بدون رعایت استانداردهای فاصله می‌تواند سلامت مفاصل و بافت‌ها را تحت تاثیر قرار دهد:
- از قرار دادن لپ‌تاپ به طور مستقیم بر روی پا و ران‌ها اکیداً خودداری کنید؛ زیرا حرارت و میدان‌های مغناطیسی به طور همزمان به بافت‌های حساس آسیب می‌زنند.
- به جای ماوس و کیبوردهای بی‌سیم، از مدل‌های سیمی USB استفاده کنید تا مچ دست در مجاورت فرستنده‌های رادیویی پیوسته قرار نگیرد.
- در تجهیزات پوشیدنی نظیر ساعت‌های هوشمند و مچ‌بندهای سلامت، قابلیت‌های Wi-Fi و بلوتوث را در صورت عدم استفاده روزمره غیرفعال نمایید.
- چاپگرها و اسکنرهای دارای اتصال شبکه را حتی‌الامکان با کابل به شبکه وصل نموده و از قرار دادن چاپگرهای وایرلس در فاصله کمتر از ۲ متری میز کار خودداری فرمایید.
اصول ایمن‌سازی اتاق خواب و مانیتورهای کودک
محیط استراحت باید پاک‌ترین فضا از نظر فرکانس‌های رادیویی باشد تا ترشح هورمون ملاتونین و ریکاوری سلولی دچار اختلال نشود:
- از مانیتورهای کودک دیجیتال و بی‌سیم با فرکانس مایکروویو در نزدیکی تخت نوزاد استفاده نکنید یا آنها را با نسخه‌های آنالوگ و سیمی جایگزین نمایید.
- کنسول‌های بازی و دسته کنترل‌های بی‌سیم را پس از اتمام بازی کاملاً خاموش کرده یا از پریز برق جدا کنید.
- برای حفاظت کامل در برابر نفوذ امواج دکل‌های خارجی در اتاق خواب، تجهیزاتی مانند پشه‌بند و چادر خواب ضد امواج آرامش بیولوژیکی پایداری را به ارمغان می‌آورند.
مشاوره پایش و کاهش خطرات فناوری بی سیم:
شرکت دانش‌بنیان توسعه فناوری‌های نوین سلامت سینا (نانوسینا)، مستقر در پارک علم و فناوری دانشگاه صنعتی شریف، خدمات تخصصی اندازه‌گیری آلودگی امواج، شیلدینگ و راهکارهای جامع ایمنی امواج الکترومغناطیس را ارائه می‌دهد. شماره تماس مشاور: ۰۹۳۵۸۸۸۷۳۴۱
منابع و مراجع علمی:
۱٫ Building Biology Institute (BBI): Standard of Building Biology Testing Methods (SBM-2015).
۲٫ Environmental Health Trust: Practice Safe Tech – Wireless Device Safety Guidelines.
۳٫ BioInitiative Working Group: Rationale for Biologically-based Public Exposure Standards for Electromagnetic Radiation.
