آشنایی با آلودگی های رادون و شناخت ماهیت آن، اولین گام برای حفظ سلامت محیط زندگی و اطمینان از ایمنی ساختمان در برابر این گاز رادیواکتیو طبیعی است. رادون گازی بی‌رنگ، بی‌بو و بی‌مزه است که به طور طبیعی از واپاشی مقادیر کم اورانیوم موجود در خاک و سنگ‌های زیرین زمین ایجاد می‌شود و یکی از عوامل کلیدی در سلامت ساختمان محسوب می‌شود.
رادون گازی رادیواکتیو است که از زنجیره واپاشی اورانیوم در خاک و سنگ‌ها تولید می‌شود. این گاز می‌تواند از طریق ترک‌ها و درزهای کف و دیوارها، محل عبور لوله‌ها، فضاهای زیرزمین و حتی از آب‌های زیرزمینی به داخل ساختمان نفوذ کند. به همین دلیل، طبقات همکف و زیرزمین‌ها بیشترین حساسیت را در برابر ورود رادون دارند.
قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض تابش‌های رادیواکتیو ناشی از رادون، عامل اصلی افزایش خطر ابتلا به سرطان ریه است. امواج متصاعد شده از رادون و عناصر دختر آن، با آسیب رساندن به بافت‌های زنده دستگاه تنفسی، می‌توانند منجر به تغییرات سلولی شوند. سازمان بهداشت جهانی (WHO) و مرکز کنترل و پیشگیری بیماری آمریکا (CDC) نیز این ارتباط را تأیید کرده‌اند.
در مواجهه با گاز رادون، کودکان و بزرگسالان تا حد زیادی در معرض خطرات مشابهی قرار دارند؛ هرچند حساسیت‌های زیستی ممکن است در سنین مختلف کمی متفاوت باشد.
صرفاً بستن پنجره‌ها یا ایجاد تهویه سطحی، تأثیر چشمگیری در کاهش غلظت رادون در خانه ندارد. در واقع، استفاده نادرست از سیستم‌های تهویه بدون تأمین هوای تازه کافی، ممکن است با ایجاد فشار منفی، ورود گازهای خاک از جمله رادون را تسهیل کند.
غلظت رادون در طول روز و با تغییر شرایط آب‌وهوایی نوسان دارد. بنابراین، برای دستیابی به یک میانگین سالانه معتبر، حداقل زمان اندازه‌گیری توصیه شده، یک دوره سه ماهه یا بیشتر است. این امر از تأثیر نوسانات کوتاه‌مدت بر نتیجه کلی جلوگیری می‌کند.
تست رادون برای خانه‌هایی که به ندرت یا برای مدت کوتاهی (کمتر از سه هفته در دوره سه‌ماهه) استفاده می‌شوند، کمتر قابل اطمینان است. در صورتی که به مدت سه ماه متوالی در خانه سکونت دارید، این دوره برای انجام تست مناسب خواهد بود. اهمیت تست در منازل مسکونی دائمی و به‌ویژه در مناطق با احتمال زیاد رادون، دوچندان می‌شود.
مناطق مختلف جغرافیایی، پتانسیل متفاوتی برای وجود رادون دارند. به طور کلی:
میزان رادون در طول زمان می‌تواند تغییر کند. عواملی چون بهبود عایق‌بندی منزل (شیشه‌های دوجداره، سیستم حرارت مرکزی)، تغییرات ساختاری بزرگ (اضافه بنا، تغییر کاربری زیرزمین) یا تغییر در الگوی سکونت (افزایش مدت حضور در خانه) می‌توانند سطح رادون را تحت تأثیر قرار دهند. در صورت وقوع چنین تغییراتی یا برای اطمینان از اثربخشی اصلاحات قبلی، تست مجدد توصیه می‌شود. به طور کلی، تست مجدد هر ۵ تا ۱۰ سال یک‌بار پیشنهاد می‌گردد.
این سطوح، راهنمایی برای اقدام هستند:
سازمان‌های بهداشت عمومی (مانند PHE) به صاحبان خانه‌ها توصیه می‌کنند که در سطوح بین حد اقدام و حد آماج، به‌ویژه اگر افراد سیگاری یا دارای سابقه مصرف دخانیات در خانه حضور دارند، کاهش سطح رادون را مدنظر قرار دهند. خطرات سلامتی در سطوح پایین‌تر نیز صفر نیست، هرچند کمتر است.
پس از اجرای هرگونه روش اصلاحی برای کاهش رادون، انجام اندازه‌گیری‌های مکرر (ترجیحاً در دوره‌های حداقل سه‌ماهه) ضروری است تا از اثربخشی طولانی‌مدت روش انتخابی اطمینان حاصل شود.
روش‌های مختلفی برای کاهش رادون وجود دارد که انتخاب بهترین روش بستگی به میزان رادون موجود و ساختار فیزیکی ساختمان دارد. اطلاعات بیشتر در این زمینه در مقاله «کاهش گاز رادون در خانه؛ روش‌های مؤثر و اصولی» ارائه شده است.
پایش مستمر محیط زندگی، شامل سنجش آلودگی‌های گازی مانند رادون و همچنین آلودگی امواج الکترومغناطیس، بخش مهمی از رویکرد بیولوژی ساختمان (Building Biology) است. شرکت دانش‌بنیان سلامت سینا (نانوسینا) با ارائه خدمات تخصصی و محصولات محافظتی، به شما در ایجاد محیطی سالم‌تر کمک می‌کند.
شماره تماس مشاور تخصصی: ۰۹۳۵۸۸۸۷۳۴۱
